القرآن۔ بأنواع علم ومعرفۃ۔ وقد قیل أن الولیّ یخرج من القرآن والقرآن یخرج من الولی۔ وإنّ خفایا القرآن لا یظہر إلَّا علی الذی ظہر من یَدَیِ العلیم العلیّ۔ فإن کان رجلٌ ملک وحدہ ہذا الفہم الممتاز۔ فمثلہ کمثل رجل أخرج الرُکاز۔ وما بذل الجہد وما رأی الارتماز۔ فہو ولیّ اللّٰہ وشأنہ أعظم وذیلہ أرفع من ہمز الہمّاز۔ ولمز اللمّاز۔ وما أُعطی ہذا الولیّ الفانی من معارف القرآن کالجَہَاز۔ فہو معجزۃ بل ہو أکبر من کل نوع الإعجاز۔ وأیّ معجزۃ أعظم من اعجازٍ قد وقع ظل القرآن۔ وشابہ کلامقرآن و گوناگوں علم و معرفت فائق ثابت گردد و بہ تحقیق گفتہ شدہ کہ ولی از قرآن بیروں می آید و قرآن از ولی ظہور می فرماید و بہ تحقیق باریکیہائے پوشیدہ قرآن ظاہر نمی شوند مگر برکسے کہ از دست خدائے علیم و برتر ظہور یافتہ باشد پس اگر مردے مالک ایں فہم گردد تن تنہا پس مثل او مثل کسے است کہ خزانہ بے نشان بر آرد و آنجا کہ امید ندارد بغیر اینکہ کوششے کردہ باشد یا اضطرابے کشیدہ پس او ولی خداست و شان او بزرگ تر و دامن او برتر از عیب گرفتن عیب گیر است و ہر چہ ایں ولی فانی را از معارف قرآن ہمچو رخت مُردہ دادہ شد پس آں معجزہ است بلکہ از ہر قسم معجزہ بزرگتر است و کدام معجزہ ازاں معجزہ بزرگ تر خواہد بود کہ قرآن را ہمچو ظل واقع شدہ و