ہو الکامل المحمود۔ ولا تحیطہ الحدود۔ ولہ الحمد فی الأولی والآخرۃ ومن الأزل إلی أبد الآبدین۔ ولذالک سمّی اللّٰہ نبیّہ أحمد۔ وکذالک سَمّی بہ المسیح الموعود لیشیر إلی ما تعمّد۔ وإن اللّٰہ کتب الحمد علی رأس الفاتحۃ۔ ثم أشار إلی الحمد فی آخر ہذہ السورۃ۔ فإن آخرہا لفظ الضَّالِّینَ۔ وہم النصاری الذین أعرضوا عن حمد اللّٰہ وأعطوا حقہ لأحدٍ من المخلوقین۔ فإن حقیقۃ الضلالۃ ہی ترک المحمود الذی یستحق الحمد والثناء۔ کما فعل النصاری ونحتوا من عندہم محمودًا آخر وبالغوا فی الاطراء واتبّعوا الأہواء۔ وبعدوا من عین الحیاۃ۔ وہلکوا کما
یہلک الضال فی الموماۃ۔ وإن الیہود ہلکوا فی أوّل أمرہم
او کامل محمود است۔ و حدہا احاطہ او نمی کنند و برائے او حمد است
در اول و آخر و از ازل تا ابد۔ و از بہر ہمیں
خداتعالیٰ نام نبی خود احمد نہاد و ہمیں احمد مسیح موعود را داد تا اشارہ کند سوئے
آنچہ قصد کردہ است و خداتعالیٰ نوشت حمد را بر سر سورہ فاتحہ باز در آخر
سورہ سوئے حمد اشارہ کرد چرا کہ در آخر سورہ لفظ ضالین است و
او شاں نصاریٰ ہستند کہ از حمد الہٰی اعراض کردند و حق او یکے را از مخلوق
دادند چرا کہ حقیقت ضلالت ایں است کہ آں محمود را ترک کردہ شود کہ مستحق
حمد و ثنا است ہم چناں کہ نصاریٰ کردند و از خود محمودے تراشیدند
و در ستودن مبالغہ کردند و پیروی ہوائے نفسانی کردند و از چشمہ حیات دور شدند۔
و ہلاک شدند ہمچو گمراہے کہ در بیابان بے آب ہلاک شود و یہود در اول امر خود