بالاستیفاء ۔ ثم ذالک ردّ علی عبدۃ المخلوقین والأوثان۔ فإنہم یحمدون طواغیتہم وینسبون إلیہا صفات الرحمٰن۔ وفی الحمد إشارۃ أخری۔ وہی أن اللّٰہ تبارک وتعالٰی یقول أ یّہا العباد اعرفونی بصفاتی۔ وآمنوا بی لکمالا تی۔ وانظروا إلی السماوات والأرضین۔ ہل تجدون کمثلی ربّ العالمین۔ وأرحم الراحمین۔ ومالک یوم الدین۔ ومع ذالک إشارۃ إلی أنّ إلٰہکم إلٰہٌ جمع جمیع أنواع الحمد فی ذاتہ۔ وتفرّد فی سائر محاسنۃ وصفاتہ۔ وإشارۃ إلی أنہ تعالٰی منزّہ شانہ عن کل نقص وحؤول حالۃ ولحوق وصمۃ کالمخلوقین۔ بل بر معنے آں ہر دو باستیفاء احاطہ میدارد باز ایں ردّ است بر کسانے کہ پرستش مخلوق مے کنند چرا کہ او شاں تعریف معبوداں خود می کنند و صفات باری سوئے شاں منسوب می کنند۔ و در حمد اشارتے دیگر نیز ہست و آں ایں است کہ خداتعالیٰ می فرماید کہ اے بندگان مرا بصفات من شناخت کنید و ایمان آرید بر من برائے کمالات من و نظر کنید در زمین و آسمان۔ آیا می یابید مانند من آنکہ رب العالمین باشد و آنکہ ارحم الراحمین۔ و مالک یوم الدین باشد و باجود ایں سوئے ایں اشارہ است کہ خدائے شما خدائے است کہ جمیع انواع حمد در ذات خود جمع می دارد و متفرد است در تمام خوبی ہا و صفات خود و اشارۃ است سوئے اینکہ شان خداتعالیٰ پاک است از ہر نقص و تغیر حالت و لحوق عیب ہمچو مخلوق بلکہ