الباب الرابع
باب چہارم
فی تفسیر33۔
3۔
اعلم أن الحمد ثناءٌ علی الفعل الجمیل لمن
یستحق الثناء ۔ ومدحٌ لِمُنعمٍ أنعم من الإرادۃ وأحسن کیف شاء ۔ ولا یتحقق حقیقۃ الحمد کما ہو حقّہا إلَّا للذی ہو مبدءٌ لجمیع الفیوض والأنوار۔ ومُحسنٌ
علی وجہ البصیرۃ لا من غیر الشعور ولا من الاضطرار۔ فلا یوجد ہذاالمعنی إلَّا فی اللّٰہ الخبیر البصیر۔ وإنہ ہو المحسن ومنہ المنن کلہا فی الأول والأخیر۔ و
بدانکہ حمد تعریفے است بر فعل جمیل کسے را کہ می سزد تعریف را
و مدح است مر منعمے را کہ بارادہ خود انعام کردہ است
و نیکی کردہ است بطوریکہ خواستہ و متحقق نمی شود حقیقت حمد چنانکہ
حق اوست مگر برائے کسے کہ او مبدء تمام فیضہا ونورہاست و بر وجہ
بصیرت احسان کنندہ است نہ بغیر ارادہ و نہ در وقت انتظار۔ پس
یافتہ نمی شوند ایں معنی مگر در خبیر و بصیر۔ و
فی الحقیقت محسن ہموں است و ہمہ احسانہا از دست در اول و در آخر