البریلوی، وإنہما من المعرضین، فندخلہم فی الذین خاطبناہم لیکونا من
المصدقین أو المکذبین۔ وما نقول فیہم شیءًا إلا بعد أن یُرینا اللّٰہ وہو أعلم
بما فی صدور العالمین، بید أننا نجعلہما غرضًا لہذہ المخاطبات، وندعوہما
للمباہلۃ أو رؤیۃ الآیۃ أو للمناضلۃ فی عربی مبین۔
فیا حسرۃ علٰی وَہْنِ آراء علمائنا الجہلاء ! إنْ ہم إلاَّ کالعجماء ، ولا یدرون مناہج
تحقیق الأشیاء ، وما کانوا متدبرین۔ کثرت البدعات وعمَّ البلاء ، وکلَّ طرف
فتنۃٌ صَمّاء والعلماء السفہاء ، فارحَمْ عبادک یا أرحم الراحمین۔
وأمّا سبب ہذا الخطأ الأزحل، فاعلم أنہم قوم رغبوا فی فُضالۃ
المآکل، وما جاہدوا لتجدید المنہل، وما حبسوا أنفسہم علی معارک التحقیقات،
بل رضُوا کطبائع خرقاء بالتقلیدات، وأطلقوا جُرْدَ الإمعان والإثبات، کالمتغافلین
واین ہر دو از اعراض کنندگان ہستند۔ پس ما ایشانرا نیز ہم در آنان داخل میکنیم کہ مخاطب ماہستند تا از زمرہ مصدقان
شوند یا از مکذبان۔ وما درحق ایشان چیزے نمی گوئیم۔ مگر آنچہ خدا تعالیٰ بر ماظاہر کند۔ واو ہرچہ درسینہ ہائے مردم است
خوب می داند۔ مگر این است کہ ما ہر دو را ہمچو برادران اوشان نشانۂ این مخاطبات می سازیم۔ وایشانرا برائے مباہلہ یا
برائے دیدن آیات یا برائے مقابلہ انشاء عربی می خوانیم۔
برراہ صواب رفیتم وہیچ غلطی نکردیم۔ پس برسستی رائے علماء ماکہ درحقیقت جاہل اند حسرتہاست۔ ایشان مثل
چارپایہ ہستند۔ وطریقہ تحقیق اشیاء را نمی دانند ومتدبر نیستند۔ بدعتہا وبلاہا بسیار شدہ اند۔ ودر ہر طرف فتنہ
خطرناک است۔ وعلماء این سفیہان ہستند۔ پس خدایا بر بندگان خود رحم کن۔
وسبب این خطا کہ دور از حقیقت است این است کہ این مردم درفضلہ خوردہ دیگران رغبت کردہ اند وخود
برائے تازہ کردن چشمہ کوشش ننمودند۔ ونفسہائے خود را برمعرکہائے تحقیقات ضبط نکردند۔ بلکہ ہمچو طبیعتہائے غرق
جہالت بہ تقلید راضی شدند۔ واسپان فکر وثبوت بہم رسانیدن را از دست خود چون لاپروایان