مع ذکر العقوبۃ، وإن لم تقبَل فعلیک أن تُرینا شرطًا فی تلک القصۃ، فلا
تکنْ کالأعمٰی مع وجود البصارۃ۔ واعلم أن الشرط لم یکن أصلا فی القصۃ
المذکورۃ، ولأجل ذلک ابتُلِیَ یونس وصار من الملومین، ونزلت علیہ
الہموم، وأخذہ الضجرُ المذموم، حتی استشرفَ بہ التلَفُ، ونسِی کلَّ
بلاء سلَف، وظنّ أنہ من المُفتَنین۔ فما کان سبب افتنانہ إلّا أنّہ
استیقن أنّ العذاب قطعیٌّ لا یُرَدّ، وأنہ سیقع فی المیعاد کما یودّ، فانقضٰی
المیعاد وما استَنْشیٰ من العذاب ریحًا، وما استغشیٰ لباسًا مریحًا، فأضجرَہ
ہذا الادّکار، واستہوتْہ الأفکار، وکان رأَی القومَ غالین فی المِراء ، ومُنْبرین
بالإباء ، فحسِب أنہ من المغلوبین۔ فقال لن أرجع إلیہم کذّابًا ولن أسمع لعن
الأشرار، وما رأیٰ طریقًا یختارہ، فألقٰی نفسہ فی البحر الزَخّار، فتدارکَہ رحمُ ربّہ
شرطے موجود نیست۔ واگر قبول نکنی پس بر تو واجب است کہ دران قصہ مارا شرطے بنمائی۔ پس
باوجود بصارت ہمچو نابینا مشو وبدانکہ در قصہ مذکور ہرگز شرطے نبود۔
وبرائے ہمین یونس علیہ السلام را ابتلا پیش آمد ومورد ملامت گردید۔ وبر وغمہا وارد شدند
وتنگی دل او را گرفت حتیّٰ کہ حالت او تا بموت رسید وہر بلا گذشتہ
را فراموش کرد۔ وگمان کرد کہ درفتنہ عظیم افتادہ است وسبب بلائے او بجز این ہیچ نبود کہ او یقین کرد کہ
عذاب قطعی است کہ رد نخواہد شد۔ وبالضرور چنانکہ خواہش او ست در میعاد واقع خواہد شد۔ پس میعاد
گزشت۔ واز عذاب ہیچ بوئے نشمید۔ ونہ لباس راحت رسانندہ را پوشید۔ پس یاد
این واقعہ دل اورا تنگ کرد۔ وفکرہا او را فرو افگند۔ و قوم را دیدہ بود کہ درخصومت غلوّ می کنند۔ ودر انکار
پیشقدمی ہامی نمایند۔ پس دانست کہ من مغلوب شدم۔ پس گفت کہ من ہرگز درحالت کذاب قرار دادہ شدن سوئے
اوشان نخواہم رفت۔ ولعن وطعن شریران نخواہم شنید۔ وہیچ راہے ندید کہ آنرا اختیار کند۔ ناچار خویشتن را بدریا