الکلام إن الإسلام مُلِئَ من الآلام۔ وأحاطت بہ
دائرۃ الظلام۔ و أَرَی الزمان عجائب فی نقض أسوارہ۔ وأسال الدہر سیولا لتعفیۃ آثارہ۔ واکمل القدرامرہ
لإِطفاء انوارہ۔ ولمّا کان ہذا من المشیّۃ الربّانیۃ۔
مبنیّا علی المصالح الخفیۃ۔ فما تطرّق الٰی عزم العدا
خلل۔ ولا إلٰی أیدیہم شلل۔ ولا إلٰی ألسنتہم فلل۔
وکان من نتائجہ أن المِلّۃ ضعفت۔ والشریعۃ اضمحلت۔ وجرفتھا المجارف۔ حتی أنکرہا العارف۔ وکثراللغو وذہب المعارف۔ باخت أضواء ہا۔ وناء ت أنواء ہا۔ ودیس المِلّۃ وطالت لأواء ہا۔ وکان ہذا جزاء قلوبٍکلام این است کہ اسلام از دردہا پر کردہ شد و دائرہ تاریکی برو
محیط شد۔ و زمانہ در شکستن دیوارہائے اسلام کار عجیب نمود
و زمانہ برائے محو کردن آثار او سیلہا جاری کرد و قضاء
و قدر امر خود را برائے اطفاء نور او بکمال رسانید و چونکہ ایں ہمہ
بارادہ الٰہی بود و بر مصلحتہائے پوشیدہ بنا می داشت لہٰذادر قصد
دشمناں ہیچ خلل واقع نشد ونہ دستہائے شاں شل گشتند ونہ زبانہائ شاں
کند شدند۔ و از نتیجہ ہائے آں این بود کہ شریعت نابود شد و
او را بیل ہا ازبُن برکندند تا بحدے کہ چشم عارفاں او را نشاخت و
امور بیہودہ بسیار شدند و معارف را نشانے نماند و در روشنی ہائے او فتور
آمد و ستارہ ہائے او دور شدند۔ و ملّت اسلام زیر پا کوفتہ شد و سختی آں زیادہ